Advies Terug naar advies overzicht

Juridisch kader: aanbesteden van participatiedienstverlening

Overheidsopdrachten voor participatiediensten mogen in beginsel zonder aanbesteding (onderhands) worden gegund. Dit wordt anders als er sprake is van een opdracht met een duidelijk grensoverschrijdend belang.

Een gemeente doet er verstandig aan te bezien of er voor een opdracht voor het inkopen van inburgeringstrajecten sprake is van een grensoverschrijdend belang. Criteria hiervoor zijn onder meer de waarde van de opdracht, de marktsituatie binnen de sector en de geografische plaats van uitvoering. Door een toenemende internationale verwevenheid van bedrijven op het terrein van participatie lijkt de kans toe te nemen dat bedrijven uit andere lidstaten geïnteresseerd zijn in opdrachten in Nederland. Bij een overheidsopdracht met een grensoverschrijdend belang zijn de grondbeginselen van het EG verdrag van toepassing, en is onderhandse gunning niet toegestaan. Als er sprake is van een opdracht met een grensoverschrijdend belang, dient er bij het vergeven van de opdracht in elk geval een zekere mate van openbaarheid en concurrentiestelling te zijn. Het betekent niet dat er een volledige aanbestedingsprocedure conform het Besluit aanbestedingsregels voor overheidsopdrachten (Bao) gevolgd hoeft te worden.

Is de waarde van het contract hoger dan € 193.000,-?
Voor opdrachten inzake 2B-diensten met een waarde van van € 193.000,- of meer gelden de artikelen 23 en 35 (12e t/m 16e lid) van het Bao. Artikel 23 bepaalt dat technische specificaties in een bestek niet mogen leiden tot een ongerechtvaardigde beperking van de mededinging. Artikel 35 heeft betrekking op de publicatie – achteraf – van het gunningbericht.
Als de waarde van de opdracht minder is dan € 193.000,- is het Bao niet van toepassing.

Is er een duidelijk grensoverschrijdend belang?
Bij een grensoverschrijdend belang zijn de grondbeginselen van het EG verdrag van toepassing. Dat zijn transparantie (gelijke behandeling en non-discriminatie) en proportionaliteit.

Transparantie
Transparantie houdt in dat er in elk geval een zekere mate van openbaarheid en concurrentiestelling dient plaats te vinden. Het betekent niet dat er een volledige aanbestedingsprocedure conform het Bao gevolgd hoeft te worden.

Publiceren van een voornemen een opdracht te in de markt te zetten
Het voornemen een opdracht in de markt te zetten, kan worden gepubliceerd op bijvoorbeeld de site van de gemeente, op een portaalsite en/of op het digitale meldpunt van Blik op Werk. Deze organisatie neemt ook de melding aan het gunningbureau van de EU in Luxemburg voor haar rekening. Rechtstreeks melden aan de Commissie kan ook via formulieren op de portal van Tenders Electronic Daily.

Proportionaliteit
De eisen, voorwaarden en criteria in de opdrachtomschrijving moeten in verhouding staan tot het doel, de aard en de omvang van de opdracht.

Het Keurmerk van Blik op Werk
Overheden mogen het keurmerk van de Stichting Blik op Werk gebruiken als een selectiecriterium, mits daarin de ruimte wordt geboden dat sociale dienstverleners ook op een alternatieve wijze kunnen aantonen dat zij op gelijkwaardige wijze geschikt zijn.

(Quasi-) inbesteden
De aanbestedingsregels zijn niet van toepassing indien een aanbestedende dienst een opdracht verstrekt aan een dienst die onderdeel is van dezelfde rechtspersoon. Dit wordt inbesteden genoemd. Er zijn daarnaast beperkte mogelijkheden een opdracht zonder concurrentie te verstrekken aan een andere rechtspersoon. Men spreekt wel van quasi inbesteden. Als voorwaarde geldt in ieder geval dat de opdrachtgevende gemeente op de betreffende organisatie toezicht moet uitoefenen zoals op zijn eigen diensten. Ook moet deze organisatie het merendeel van haar werkzaamheden voor deze gemeente verrichten.

Beslisboom aanbestedingsopdrachten inburgering en participatie
Met behulp van de beslisboom_aanbestedingsregels_.pdf kunt u bepalen of het Besluit aanbestedingsregels voor overheidsopdrachten (Bao) en de basisbeginselen uit het EG Verdrag voor uw opdracht van toepassing zijn.

Naast deze landelijke regels hanteren veel gemeenten nog eigen inkoopregels. Deze kunnen strenger zijn dat hetgeen hier is weergegeven.

(Bron: Magazijn13 in samenwerking met Van Doorne Advocaten, in opdracht van het Ministerie van VROM/WWI - disclaimer: nieuwe regelgeving en vooral jurisprudentie kan maken dat het bovenstaande op onderdelen niet meer actueel is. Op de datum van publicatie 1 januari 2010 was dit de actuele stand van zaken.)