Nieuws, feiten en achtergronden Terug naar nieuws overzicht

Eerlijke concurrentie op de re-integratiemarkt?

Is er sprake van eerlijke concurrentie op de re-integratiemarkt? Zo neen, hoe komt dit, wat valt er aan te doen en wat zou dat opleveren?

Dit is de centrale vraag van een rapport dat Magazijn13 in opdracht van de branchevereniging van re-integratiebedrijven (Boaborea) heeft geschreven. Het rapport beantwoordt de eerste vraag met: neen, er is geen sprake van eerlijke concurrentie. Gemeenten houden hun SW-bedrijven ‘uit de wind’. Juridisch is daar ook wel ruimte voor maar vanuit effectiviteit- en doelmatigheidsoverwegingen zijn daar grote vraagtekens bij te plaatsen. Veel gemeenten die de uitvoering van re-integratie door het SW-bedrijf laten uitvoeren zijn duur uit en de resultaten zijn veelal niet beter dan gemeenten die een privaat re-integratiebedrijf gecontracteerd hebben - eerder slechter, zo blijkt uit de cijfers in het rapport. Naast landelijke cijfers presenteert het rapport de resultaten van 9 gemeentelijke casestudies.
Een aanzienlijk aantal gemeenten compenseert de exploitatietekorten van hun gelieerde SW-bedrijven met re-integratieopdrachten. De verschillende budgetteringregimes van de WWB en de Wsw nodigen daar ook toe uit. Dit staat op gespannen voet met de staatsteunregels en met de bepalingen in de nieuwe Wet Markt en overheid. Deze schrijven voor dat compensaties marktconform dienen te zijn. Uit het rapport van Magazijn13 blijkt dat de trajectvergoedingen vanuit gemeenten aan de SW-bedrijven redelijk overeenkomen met de vergoedingen die in de markt gebuikelijk zijn. Het verschil zit vooral in allerlei zekerheden die wel aan de SW-bedrijven en niet aan de private bedrijven worden geboden.

Met de kabinetsbezuinigingen en de nieuwe Wet werken naar vermogen in aantocht gaat het probleem van exploitatietekorten bij de SW-bedrijven de komende jaren alleen maar toenemen. Het rapport roept daarom op tot duidelijke keuzes: de rijksoverheid moet er voor waken dat de prikkels in de nieuwe Wet wel goed gericht staan. Daarnaast worden gemeenten opgeroepen om de financiele relatie met het SW-bedrijf transparant te maken: wat betaalt de gemeente precies en wat levert dit op in termen van plaatsingen in reguliere banen? Tot slot wijst het rapport op de mogelijkheid van smallere - in plaats van bredere - SW-bedrijven die zich toeleggen op waar ze gespecialiseerd in zijn: het bieden van beschutte arbeidsplaatsen voor mensen die daar echt op aangewezen zijn. Gemeenten kunnen dan langduriger partnerships aangaan met combinaties (clusters) van bedrijven die elk doen waar ze het beste in zijn: het SW-bedrijf, een of meer re-integratiebedrijven en andere gespecialiseerde dienstverleners op het terrein van bijvoorbeeld zorg, maatschappelijke hulpverlening en educatie.

Het rapport kunt u hier downloaden.