Nieuws, feiten en achtergronden Terug naar nieuws overzicht

Risicoselectie door re-integratiebedrijven?

In het economen vakblad ESB verscheen eind januari een artikel van P. Koning (Centraal Planbureau) en C. Heinrich (Univ. van Wisconsin in de Verenigde Staten) met de belangrijkste resultaten van een onderzoek naar risicoselectie door re-integratiebedrijven. De onderzoekers concluderen dat het wel meevalt met die risicoselectie.

In het onderzoek zijn 8.510 contracten onderzocht van het UWV met re-integratiebedrijven uit de periode 2002 tot en met 2005. Voor een deel van deze contracten gold gedeeltelijke resultaatfinanciering (NCLP) en voor een ander deel volledige resultaatfinanciering (NCNP). De contracten hadden betrekking op een groot aantal doelgroepen variërend van ontslagwerklozen tot verschillende groepen arbeidsgehandicapten. Circa 85 procent van de contracten kende een NCLP beloningsafspraak, de resterende 15 procent NCNP. De onderzoekers maken een onderscheid tussen drie vormen van risicoselectie: terugverwijzing bij de intake (‘selectie aan de poort’), verwaarlozing tijdens het traject (‘parkeren’) en tot slot het verrichten van de meest minimale inspanning die nodig is om tot het afgesproken resultaat te komen - dit laatste leidt er meestal toe dat plaatsingen in een baan niet duurzaam zijn.
De vraagstelling van de onderzoekers komt voort vanuit een mechanisme wat in de economische literatuur bekend staat als ‘high-powered’ versus ‘low-powered’ incentives. Het idee hierbij is dat naarmate een opdrachtgever sterkere prikkels in het contract opneemt, de uitvoerder sneller zijn inspanningen zal richten op die resultaten die in het contract gemeten worden én waarvoor de uitvoerder vervolgens ook beloond wordt. Een uiterst sterke prestatieprikkel (zoals het geval is in een NCNP contract) kan dan tot ongewenste neveneffecten leiden, zoals de drie hierboven genoemde vormen van risicoselectie.
Koning en Heinrich hebben dit onderzocht met behulp van gegevens van het UWV en komen tot de conclusie dat er inderdaad enig effect van een sterkere selectie aan de poort en parkeergedrag waar te nemen valt bij de NCNP contracten. Dit is zowel het geval bij de gemakkelijker bemiddelbare doelgroepen als bij de moeilijker bemiddelbare gedeeltelijk arbeidsgehandicapten. Met name voor deze laatste groep is dit een ongewenst neveneffect van NCNP, aldus de onderzoekers.
Tot slot zien de onderzoekers nog een effect van NCNP op de duurzaamheid van het plaatsingsresultaat. Dit zou echter tegengegaan worden wanneer duurzaamheid beter meegenomen wordt in de beloning - hetgeen overigens op veel plaatsen ook al gebeurt.

Een eerder artikel, ook in ESB, van Arthur van de Meerendonk over de effecten van ‘sterke en minder sterke prikkels’ vindt u hier. LINK nog opnemen.